Veel licht belangrijk voor senioren

De senioren onder onze lezers zullen waarschijnlijk allemaal de ervaring hebben dat zij meer licht nodig hebben dan vroeger. Naar deze ervaringen zijn veel wetenschappelijke onderzoeken gedaan. Hierna enkele voorbeelden en toepassingen.

Het is nu eenmaal zo dat met het klimmen der jaren het oog achteruit gaat. De lens kan bijvoorbeeld vergelen of verstarren, waardoor het oog onvoldoende licht kan opnemen. Dan gaan alledaagse activiteiten zoals lezen of koken minder vlot dan voorheen.

Gratis daglicht
‘Voldoende daglicht helpt onze biologische klok’, zegt Els Møst, bioloog en onderzoeker. Een verstoorde inwendige klok kan onder meer slaapproblemen verergeren. ‘Uit onderzoek weten we dat je beter slaapt als je overdag langer dan een uur aan meer dan duizend lux bent blootgesteld,’ zegt ingenieur Marielle Aarts, universitair docent aan de Technische Universiteit Eindhoven

Lux is de internationaal gebruikte eenheid van lichtintensiteit. Weinig lux betekent dat het vrij donker is, veel lux staat juist voor veel licht. Nogal wat mensen denken in ‘watt’, maar ‘watt’ is iets anders dan ‘lux’. Watt is de eenheid voor energie, dus de energie die een lamp verbruikt.
‘Er gaat niets boven het daglicht, dat nog gratis is ook,’ zegt Toine Schoutens, directeur van de Stichting Onderzoek naar Licht en Gezondheid. ‘Maak liefst een wandeling in de buitenlucht, want beweging is ook belangrijk om fit te blijven.’

Krant goed lezen?
KrantenlezerDaarnaast moet er voldoende licht in uw woning zijn, Hoe komt u daar achter? Dat kan al heel simpel. Kijk eens hoe licht het is bij het raam. Kunt u daar de krant goed lezen? Ga daarna naar een ruimte waar het donkerder is: kunt u de letters nu minder goed zien? Zo ja, dan kan die ruimte wel wat extra lux gebruiken.

Licht bij dementie
In veel verzorgings- en verpleeghuizen is het te donker, weet professor Eus van Someren, van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen. Jaren geleden vroeg Van Someren zich af of helder licht het welzijn en de gezondheid van bewoners met dementie zou verbeteren. Samen met collega’s probeerde hij het natuurlijke licht zo goed mogelijk na te bootsen in verpleeghuizen.

Extra licht bleek inderdaad gunstig voor bewoners met dementie te zijn, Bij ouderen met dementie die in een verzorgingshuis aan helder licht werden blootgesteld, verminderden de achteruitgang van het oriëntatievermogen en het geheugen met zo’n 5 procent. De verschijnselen van depressie namen met 19 procent af. De snelheid waarmee je functionele beperkingen krijgt, nam met 53 procent af.

Licht tegen slapeloosheid en depressie
Ook voor ouderen die aan slapeloosheid lijden, kan helder licht een uitkomst zijn. ‘Helder licht is onderdeel van een unieke slaaptherapie voor ouderen’, zegt slaaponderzoeker Ysbrand van de Werf, eveneens van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen. Volgens psychiater Ritsaert Lieverse (sinds kort verbonden aan Amacura, een samenwerkingsverband van zelfstandig werkende professionals) kunnen ook ouderen met een depressie baat hebben bij lichttherapie.

Vegelin State
Zorgcentrum Vegelinshof in Joure, onderdeel van zorgorganisatie Hof en Hiem, verhuisde naar het nieuwe Vegelin State. In het nieuwe gebouw is de verlichting volgens de nieuwste inzichten, dus uitstekend.
Het effect van dat heldere licht? Iedereen was verbaasd. ‘Voordat die lampen er waren, kwamen bewoners ‘s morgens versuft de huiskamer binnen. Overdag vielen ze geregeld in slaap,’ zegt coördinator dagverzorging Janny Zijlstra. ‘Geleidelijk aan veranderde dat. ‘s Ochtends kwamen ze uitgeslapen binnen. Ze werden fitter, alerter en wilden hun bezigheden weer oppakken.’ Locatiemanager Dick Hoekstra: ‘De bewoners hebben meer aandacht voor elkaar gekregen. Ze horen bij en letten op elkaar.’

Ook in “ons” zorgcentrum
De locatiemanager van Zorgcentrum De Vloed vertelde ons dat zij de resultaten van deze onderzoeken kent. In de nieuwe vestiging aan de Anemoonstraat zal dan ook ruim voldoende verlichting zijn, met alle voordelen die dat heeft.

Wat kunt u zelf doen?
Er zijn vijf simpele vuistregels:

1. Benut het buitenlicht
Kijk eens goed rond in uw woning. Waar komt het buitenlicht naar binnen? Wat jammer als u dit gratis licht niet optimaal benut. Zit u bijvoorbeeld vaak aan een tafel te lezen? Zet die tafel dan bij het raam.

2. Lichte kleuren doen wonderen
Houd plafond en muren wit. En kies lichte kleuren voor vloer en meubilair. Donkere kleuren absorberen meer licht en zijn daarom niet aan te raden.

3. Gebruik goede lampen
Een goede lamp is een lamp die het natuurlijke daglicht buiten benadert. Niet alleen de hoeveelheid licht, ook de kwaliteit is belangrijk.

4. Zorg voor gelijkmatige verlichting
Gelijkmatige verlichting is belangrijk in de ruimtes waar u vaak verblijft. Gebruik bijvoorbeeld ook lampen, of tl-buizen in een omkapping die het licht niet naar beneden maar juist naar boven uitstralen – dus naar het plafond en de muren. Zo wordt het licht vrij diffuus over de ruimte verdeeld en lijkt een kamer bovendien groter dan wanneer het licht alleen naar beneden schijnt.

5. Extra licht is vaak nodig
Bij veel bezigheden moet u details onderscheiden. Lezen, schrijven, puzzelen, op internet surfen, koken, klussen, handwerken enz. Dan is meestal extra licht nodig. Op de plekken waar u leest en precies moet kunnen zien, is het goed om meer licht te hebben. Op sommige momenten is licht een bijzonder aandachtspunt, bijvoorbeeld als u ‘s nachts moet opstaan. Of als u uw woning betreedt.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *